Jak pomóc dziecku w nauce?
Rodzice chcą, aby ich dziecko osiągało sukcesy w szkole, miało bardzo dobre stopnie, łatwość
w opanowywaniu materiału. Jednak dziecko samodzielnie nie wypracuje umiejętności szkolnych, należy je w tym wspomagać i wspierać. Przede wszystkim w każdym domu powinno wyrobić się odpowiednią atmosferę poszanowania dla nauki i wykształcenia. Rodzice powinni zdać sobie sprawę, że zainteresowanie dziecka nauką, motywacja do wywiązywania się z obowiązków szkolnych zależy od stopnia zainteresowania się rodziców tym, co ich dziecko w szkole robi. Ważne zatem, aby rozmawiać z dzieckiem o tym, co działo się w szkole, co robili na lekcji, oglądać podręczniki i ćwiczenia, pochwalić za pracę na lekcji, a nawet poprosić o zaprezentowanie czytanego tekstu czy jakiegoś interesującego zadania. Istotne są pochwały, nie tylko za osiągnięcia i sukcesy, ale także drobne postępy, ładnie napisaną literkę, czy dobrze zrobione zadanie. Dziecko ma możliwość poczuć satysfakcję z tego co robi. Dzięki temu na pewno chętniej będzie odrabiało prace domowe, uczyło się.
Ważnym elementem pomocy dziecku w nauce jest zapewnienie stałego kącika pracy. Powinno to być miejsce, gdzie będzie można swobodnie rozłożyć książki, przybory. Nikomu nie będzie to przeszkadzało, nie będzie przesuwane z jednego miejsca na drugie.
Rodzic powinien przyzwyczaić dziecko do stałych pór uczenia się i odrabiania zadań. Pamiętajmy jednak, że nie może to być zbyt późno, po godzinie 20.00 dziecko nie jest gotowe do pracy. Dziecko po lekcjach powinno wypocząć oraz zjeść posiłek. Należy zacząć od przejrzenia wszystkich zeszytów i ćwiczeń, na stoliku dziecko pozostawia tylko potrzebne przybory, uporządkowuje swoje rzeczy, aby bałagan nie rozpraszał.
Ważną zasadą jest również zaczynanie odrabiania prac od zadań trudniejszych, które wymagają wytężonej pracy umysłowej, dużego skupienia, całkowitej koncentracji na zadaniu.
Po wykonaniu każdego zadania, które wymagało od dziecka dużego wkładu pracy powinniśmy je pochwalić. Dziecku potrzebny jest również krótki wypoczynek po każdych 45 minutach pracy, albo po bardzo trudnym i czasochłonnym zadaniu. Wystarczy 5 – 10 minut przerwy, aby dziecko zregenerowało swoje siły, nabrało ochoty do dalszej pracy.
Rodzice bardzo często mylą pomoc w nauce z wyręczaniem dziecka. Należy pamiętać, że nie wykonujemy zadań za dziecko. Pomagamy mu, tłumaczymy polecenia, jeśli dziecko nie rozumie, staramy się być do dyspozycji dziecka, aby czuło, że może liczyć na naszą pomoc. Zawsze sprawdzamy efekty pracy dziecka.
Powinniśmy także być czujni aby w czasie pracy dziecka nie przeszkadzać mu zbędnymi pytaniami, próbą nawiązywania rozmowy lub wydawania poleceń. Nie włączamy telewizora, nie słuchamy radia, staramy się, aby w pomieszczeniu, gdzie są odrabiane lekcje nikt inny nie przebywał. Dziecku trudno skupić się na zadaniu, zrozumieć co czyta, kiedy docierają do niego różne dźwięki, głosy, obrazy.
Zadaniem rodzica jest również trening organizacji czasu wolnego. Dziecko powinno wiedzieć, kiedy jest czas na naukę, kiedy ma czas wolny. Bez pomocy rodziców we właściwym planowaniu
i zorganizowaniu dnia dziecko często się zniechęca, gdyż wydaje mu się, że ciągle musi odrabiać lekcje, nie ma czasu na zabawę, co spowoduje niechęć do nauki. Rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę na racjonalny podział czasu. Największą jego część należy przeznaczyć na odrabianie lekcji i naukę, na zajęcia gospodarcze i wreszcie na inne zajęcia dowolne, związane
z zainteresowaniami dziecka. Nie powinniśmy również zapominać o obowiązkowym odpoczynku dziecka po powrocie ze szkoły.
Podsumowując, przedstawiam warunki mądrej pomocy dziecku w nauce w kilku punktach:
- Interesuj się postępami dziecka – okazuj dziecku zainteresowanie, rozmawiaj z nim
o jego radościach i kłopotach, zawsze chodź na zebrania z rodzicami do szkoły, nie karć po powrocie z zebrania, powiedz, co ci się podoba, co cię martwi, ustalcie wspólnie rozwiązanie problemów.
- Wspieraj, ale nie wyręczaj – przyzwyczaj dziecko do samodzielnej pracy, podejmowania wysiłku w pokonywaniu trudności, odpowiedzialności za własne wybory, ucz samokontroli.
- Motywuj do pracy – doceniaj pracę dziecka, chwal, mów dziecku, co ci się podobało, a co musi poprawić.
- Zawsze doceniaj osiągnięcia dziecka – nawet te najmniejsze, które wydają ci się nieważne. Każdy postęp jest godny docenienia przez rodzica.
- Nie pozwalaj dziecku źle mówić o sobie – daj dziecku okazję, do usłyszenia, jak mówisz o nim coś pozytywnego, stwarzaj dziecku sytuacje, w których poczuje się innym, niż o sobie myśli, daj mu poczucie sukcesu w dziedzinach, które są dla niego źródłem złej samooceny. Nie dopuść, aby twoje dziecko czuło lęk przed porażką, motywuj go do pracy
i pokonywania swoich słabości.
- Buduj u dziecka poczucie własnej wartości – pomóż znaleźć jego mocne strony, naucz wykorzystywania ich do osiągania sukcesu, dziecko musi wiedzieć w czym jest dobre, pozwoli mu to wykształcić pozytywny obraz siebie, poczuć swoją wartość.
Literatura:
- R. Pawłowska: „ Poradnictwo pedagogiczne”,1999.
- M. Pawlus: „ Rodzice i dzieci ”, 2002.
opracowała: mgr Aldona Domeradzka
Tekst powstał w ramach projektu
„Uwaga! Sposób na sukces” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki