Jak rozmawiać z rodzicem dziecka nadpobudliwego?
Podejmując próbę zrozumienia wewnętrznej sytuacji rodzica dziecka nadpobudliwego zastanawiamy się: jak wygląda jego dzień? wokół czego krążą myśli? co zabiera najwięcej energii? W odpowiedzi szybko pojawiają się słowa: napięcie, niepokój, chaos. Trudno zaplanować dzień, popołudnie, emocje mogą wybuchnąć w każdej chwili, a ich wachlarz bywa imponujący. Bezradność i bezsilność pojawiają się często, przeważnie nieuświadomione generują sytuacje pełne nieporozumień, agresji. Z takiej przestrzeni wzywamy rodzica, my nauczyciele, na tzw. rozmowę. Jak ją przeprowadzić, aby była to dobra rozmowa, wspierająca dla obydwu stron, motywująca do dalszej współpracy?
Zasadne wydaje się uświadomienie klimatu ogólnej niechęci społecznej w jakiej funkcjonuje rodzina dziecka nadpobudliwego. Urodziny u babci, wizyta u lekarza, zakupy w supermarkecie – sytuacje choć tak prozaiczne, bywają trudne do zniesienia. Nadpobudliwe dziecko nie wytrzymuje sytuacji oczekiwania na „coś”, ilości bodźców, które atakują z każdej strony. Babcia prawdopodobnie rozpłacze się, bo „Michałek niekulturalnie sie zachował”, pani doktor poprosi
o wizytę w innym terminie, a kasjerka zawoła ochronę. Tak wygląda rzeczywistość przeciętnej rodziny, w której pojawia się dziecko z nadpobudliwością psychoruchową.
A oto kilka zasad dobrego spotkania nauczyciela z rodzicem, których warto przestrzegać:
- spotkanie zacznij od ciepłego przywitania, tak by rodzic poczuł, że doceniasz jego obecność;
- zacznij od przekazania dobrych informacji na temat ucznia (wbrew pozorom uczeń nadpobudliwy ma mnóstwo zalet);
- zadbaj o mowę ciała, nawet najcieplejsze słowa zabrzmią sztucznie, jeśli twój wyraz twarzy, gesty zamanifestują niechęć do ucznia;
- staraj sie używać słów adekwatnych do opisywanej sytuacji, unikaj słów przesadnych, „nigdy”, „zawsze” – to podważa Twoja wiarygodność;
- raczej nie mów o sprawach, na które nie mamy wpływu, eksponuj to co można zmienić
w wyniku podjętej współpracy;
- na rozmowę wybierz jeden trudny problem do omówienia; kumulowanie zarzutów nie sprzyja klimatowi współpracy;
- tylko skuteczne chwalenie ucznia otwiera rodziców na przyjecie do wiadomości słów krytyki;
- jeśli czujesz, że zarzut został przyjęty nie powtarzaj go, to wywołuje niepotrzebne emocje;
- proponuj zdecydowane, konkretne rozwiązania; jeśli ich nie masz nie umawiaj się na spotkanie tylko po to, by zalać rodzica kolejną falą uwag i niezadowolenia na temat jego dziecka; jako specjalista masz pomysł na rozwiązanie trudnych spraw;
Wychowawca, terapeuta ucznia nadpobudliwego powinien przede wszystkim rozpoznać z jakim typem rodzica rozpoczyna pracę, jaki jest poziom jego wiedzy nt. zaburzeń dziecka, czy rodzic rozumie mechanizm reakcji dziecka? Wiedza w tym zakresie pozwala właściwie reagować
i wyciągać konsekwencje adekwatne do przewinienia. Istotne jest opracowanie spójnych zasad pracy z uczniem, obowiązujących w szkole i w domu.
Zakończenie rozmowy powinno odbywać się w pozytywnym klimacie. Rodzic otrzymał dużo wsparcia, pozytywnej informacji na temat dziecka, wśród tych informacji jedna negatywna wraz
z instrukcją rozwiązania problemu. Wychodzi ze szkoły z poczuciem sprawstwa, będzie tu wracał, bo wie, że to miejsce, w którym dobrze mu sie rozmawia o trudnych problemach jego dziecka, to miejsce gdzie jest szanowany.
opracowała mgr Adriana Łasińska
Bibliografia:
- „Okiełznać chaos. ADHD w szkole.” A. Janiec, M. Wojna Kraków 2006;
- „ADHD – zespół nadpobudliwości psychoruchowej” A. Kołakowski, T. Wolańczyk, A Pisula, M. Skotnicka, A Bryńska; GWP - Gdańsk 2007.
Tekst powstał w ramach projektu „Uwaga! Sposób na sukces” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu
Operacyjnego Kapitał Ludzki
